السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

326

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

بدين معنا كه نفس خويش را براي تسليم در برابر حق وپذيرش نتيجة قرعه آماده كنند . 14 حضور جمعى از مسلمانان هنگام اجراى قرعه مستحب است . 15 عزيمت يا رخصت : آيا قرعه در مواردى كه مشروعيت دارد ، عزيمت ( واجب ) است تا عدول از آن جايز نباشد يا رخصت ( جايز ) تا عدول از آن جايز باشد ؟ برخى گفته‌اند : هرجا كه شارع به خصوص به قرعه انداختن امر كرده باشد ، قرعه انداختن واجب است ، مانند مورد گوسفند وطى شده ؛ همچنين اگر در موردى به خصوص ، امر به قرعه نشده باشد ، اما از مواردى باشد كه در واقع معيّن ودر ظاهر مبهم است وتعيين واقع بر حسب ظاهر نيز واجب باشد وبراي تعيين واقع راهى جز قرعه وجود نداشته باشد ، قرعه انداختن واجب خواهد بود ، واگر تعيين آن در ظاهر واجب نباشد ، قرعه واجب نخواهد بود ، وچنانچه از مواردى باشد كه در واقع نيز معيّن نيست ، در صورتي كه دليلي شرعي بر تعيين آن وجود داشته باشد ، قرعه انداختن واجب مىباشد . در غير اين صورت ، واجب نخواهد بود . 16 برخى گفته‌اند : مشروعيت قرعه تنها در جايى است كه امرى لازم التعيين باشد وراهى ديگر براي تعيين جز قرعه وجود نداشته باشد ودر امرى كه لازم التعيين نيست ، قرعه مشروعيت ندارد . بنابر اين ، قرعه انداختن در تمامى موارد مشروعيت آن ، عزيمت وواجب خواهد بود . 17 وجوب عمل به قرعه : آيا پس از اجراى قرعه ، عمل به مفاد آن واجب است وتخلف از آن جايز نمىباشد يا واجب نيست ؟ در مواردى كه قرعه انداختن واجب است ، عمل به مقتضاى آن نيز واجب خواهد بود ، مگر آنكه مورد قرعه از حقوق باشد ، مانند تقسيم أموال شركا كه در اين صورت ، مصالحه شركا پس از قرعه انداختن ويا صرف نظر كردن بعضي از حق خود ، جايز است . در مواردى كه قرعه انداختن جايز مىباشد ، عمل به مقتضاى آن واجب نيست وعدول از آن جايز مىباشد ؛ هرچند برخى ، در جواز عدول تأمل كرده‌اند . 18